Италиялик дипломат Никола Белломо
Италиялик дипломат Никола Белломо Афғонистондаги Европа Иттифоқи делегациясида ишлар вакили сифатида фаолиятини бошлади. У 2024 йил сентябридан бу лавозимда ишлаб келган Вероника Бошкович Похарнинг ўрнини эгаллади. Европа Иттифоқи Белломонинг тайинланганини ёзда эълон қилган эди, сентябрь ойида эса янги вакил Кобулда оммавий фаолиятини бошлади.
Белломо — Европа ташқи ишлар хизмати (EEAS)нинг тажрибали дипломати. Афғонистонга тайинланишидан олдин у EEASнинг Панафрика масалалари бўйича бўлинмасига раҳбарлик қилган, ундан аввал эса Европа Иттифоқининг Руандадаги элчиси бўлган.
Дипломатик миссия раҳбарининг алмашиши Брюсселнинг Афғонистон Ислом Амирлиги ҳокимиятига нисбатан мураккаб муносабати сақланиб қолаётган бир пайтга тўғри келди. Европа Иттифоқи ҳануз «Толибон»ни мамлакатнинг қонуний ҳукумати сифатида тан олмайди, бироқ Афғонистонда ўзининг жисмоний ташрифини сақлаб, амалдаги ҳокимият билан ишчи алоқаларни давом эттирмоқда. Европа Иттифоқи буни Европа учун манфаатли масалалар бўйича мулоқотни қўллаб-қувватлаш ва Афғонистон аҳолисига ёрдам беришни давом эттириш зарурати билан изоҳлайди.
Август ойида EEAS афғон ҳокимияти билан ҳамкорлик уларни тан олиш ёки легитимлаштиришни англатмаслигини алоҳида таъкидлаган эди. Шу билан бирга, Брюссель сўнгги ойларда Афғонистондаги узоқ муддатли дастурларни молиялаштиришни оширмоқда. Июнь ойида Европа Иттифоқи Халқаро миграция ташкилотига кўчирилган шахслар ва қайтиб келганларга ёрдам бериш учун 20 миллион евро ажратди. Маблағлар, хусусан, даромад манбаларини яратиш, кичик бизнесни қўллаб-қувватлаш ва асосий хизматлардан фойдаланиш имкониятини кенгайтиришга йўналтирилиши керак.
Август ойида Европа Иттифоқи Афғонистон жамоаларининг иқлим хавфларига чидамлилигини ошириш ва озиқ-овқат тизимларини мустаҳкамлаш учун Жаҳон озиқ-овқат дастурига қўшимча 15 миллион евро йўналтирди. Дастур мактабларда овқатланишни ташкил этиш, барқарор қишлоқ хўжалигини қўллаб-қувватлаш ва иш билан таъминлаш имкониятларини яратишни ўз ичига олади.
Яна 10 миллион евро Европа Иттифоқи Оға Хон жамғармасига кўчирилган аҳолининг иқтисодий барқарорлиги ва реинтеграцияси дастури учун ажратди. Лойиҳа уч йилга мўлжалланган бўлиб, Афғонистоннинг ўнта вилоятини қамраб олади. Унинг мақсадли гуруҳлари орасида қайтиб келганлар, ички кўчирилган шахслар, ёшлар, аёллар ва заиф ҳолатдаги қабул қилувчи жамоалар бор.
Сентябрь ойида Белломо Афғонистон қишлоқ хўжалиги секторини ривожлантиришга қаратилган Европа Иттифоқи ва БМТнинг Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти қўшма дастури муносабати билан ҳам баёнот берди. Унинг сўзларига кўра, Европа Иттифоқи асосан гуманитар дастурларга таянишдан иқтисодиёт ва даромад манбаларини янада барқарор қўллаб-қувватлаш механизмларига босқичма-босқич ўтишга интилмоқда.
Шундай қилиб, янги вакилнинг тайинланиши Брюсселнинг «Толибон»га нисбатан принципиал позицияси ўзгарганини англатмайди. Европа Иттифоқи Афғонистоннинг амалдаги ҳокимиятини сиёсий жиҳатдан тан олишни улар билан амалий ҳамкорлик қилиш ва мамлакат аҳолисини қўллаб-қувватлашдан ажратишда давом этмоқда. Афғонистонликларнинг Эрон ва Покистондан оммавий қайтиши, иқтисодий муаммолар, иқлим хавфлари ва инсон ҳуқуқлари соҳасидаги чекловлар фонида бу фаолият минтақадаги Европа сиёсати йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда.
