Orient.tm сайти фотосурати
Туркманистон президенти Сердар Бердимуҳамедов мамлакатни тамакисиз ҳудудга айлантириш бўйича 2026-2030 йилларга мўлжалланган Миллий дастурни тасдиқлади. Бу ҳақда ТДХ хабар берди.
Дастурни амалга ошириш бўйича ҳаракатлар режаси ҳам имзоланди ва вазирликлар, агентликлар ва вилоят маъмуриятларига, шунингдек, Ашхобод ва Аркадаг шаҳарларига унинг амалга оширилишини таъминлаш топширилди.
Дастур «аҳоли маънавий ва жисмоний саломатлигини таъминлаш, тамаки истеъмолига қарши курашиш, фуқароларнинг соғлиғи ва фаровонлигини сезиларли даражада яхшилаш ва умр кўриш давомийлигини ошириш мақсадида» тасдиқланди.
Шундай қилиб, Туркманистонни тамакисиз мамлакатга айлантириш мақсади беш йилга кечиктирилди. Олдинги дастур 2017 йили 2025 йилга келиб тамаки истеъмолини бутунлай йўқ қилиш мақсади билан қабул қилинган эди.
Туркманистон расмийлари 2011 йилдан бери тамаки истеъмолига қарши курашиб келади. Ўшанда мамлакат тамаки маҳсулотларига акциз солиғини кескин оширганди ва икки йилдан сўнг жамоат жойларида чекиш тақиқланганди.
2016 йил январь ойида ўша пайтдаги президент Гурбангули Бердимуҳамедов Соғлом жамиятни ҳимоя қилиш хизмати ишидан жуда норозилигини билдирганди ва чекишни йўқ қилиш учун шошилинч чоралар кўришни талаб қилганди. Шундан сўнг дарҳол сигареталар сотувдан деярли йўқ бўлиб кетди ва нархлар бир қути учун 13 долларгача кўтарилганди.
2016 йил баҳоридан бери мамлакатда сигарет импорти бўйича давлат монополияси мавжуд бўлиб, дўконларда мунтазам равишда тақчиллик юзага келади. Қўшни мамлакатлардан сигарет олиб келиш ҳам тўхтатилмоқда. Ноқонуний сигарет сотувчиларига энг кам иш ҳақининг 10 баравари миқдорида жарима солинган (ўша пайтда 5900 манат ёки 1680 доллар).
Натижада, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, 2017 йилда Туркманистон аҳолисининг 8 фоизи чеккан бўлса, 2018 йилга келиб чекувчилар сони 3,4% га камайган, бу дунёдаги энг паст кўрсаткичдир. Шу билан бирга, аҳолининг аксарияти расман ноқонуний, лекин қора бозорда топиш қийин бўлмаган носвойга ўта бошлаганди.
