bureau.kz сайти фотосурати
Олмаотанинг жиноят ишлари бўйича Медеу тумани суди жамоат фаоли Айжан Мамешовага қасддан ёлғон ахборот тарқатиш иши бўйича икки йил муддатга озодликни чеклаш жазосини тайинлади. Бу ҳақда Қозоғистон Халқаро инсон ҳуқуқлари ва қонунийликка риоя қилиш бюроси (ҚХИҲБ) хабар қилди.
Шунингдек, суд фаолга беш йил давомида жамоатчилик фаолияти билан шуғулланиш ва ижтимоий тармоқларда материаллар эълон қилишни тақиқлади.
Шу билан бирга, Айжан Мамешовага нисбатан Қозоғистон Конституциясининг юбилейи муносабати билан эълон қилинган амнистия қўлланилди. Натижада у асосий жазодан озод этилди, бироқ қўшимча чекловлар, жумладан, беш йил давомида жамоатчилик фаолияти билан шуғулланиш тақиқлангани ўз кучида қолди.
Айжан Мамешова 2025 йил 3 сентябрь куни Олмаотада Қозоғистон Халқаро инсон ҳуқуқлари ва қонунийликка риоя қилиш бюроси матбуот марказига йўл олган вақтда қўлга олинган эди. У ерда Мамешова матбуот анжуманида иштирок этиши керак бўлган. Жиноят иши қўзғатилишига «Жануя» болалар уйидаги вазиятга бағишланган икки видеоролик ва бир қатор нашрлар асос бўлган.
Мазкур муассаса илгари ҳам молиявий қонунбузарликлар, маблағларни, жумладан тарбияланувчилар нафақаларини ўзлаштириш, болаларнинг тиббий ташхисларини ноқонуний ўзгартириш эҳтимоли ҳамда бошқа қонунбузарликлар ҳақидаги хабарлар туфайли бир неча бор жамоатчилик эътиборига тушган. Айрим ҳолатлар юзасидан прокуратура ва давлат аудити органлари томонидан текширувлар ўтказилган.
Ҳукмни эълон қиларкан, судья Жасулан Хусаинов қайд этишича, видеороликлардан бирида (болалар уйидаги вазият ҳақида) Мамешова интервью олувчи сифатида қатнашган, уй-жойнинг ноқонуний бегоналаштирилиши ва зўрлашга оид жиноят ишининг ҳолатларига оид маълумотларни эса бошқа шахслар айтган. Шу билан бирга, суд фикрича, айнан Мамешова видеони ёзишни ташкил этган ва уни ўзининг Facebook саҳифасига жойлаб, маълумотни чекланмаган доирадаги шахслар учун очиқ қилган.
Суд қайд этишича, иккинчи видеороликда Мамешованинг ўзи ногиронлиги бўлган шахсларнинг ижтимоий тўловлардан маҳрум қилингани ва жиноят ишини тергов қилишда прокуратуранинг ҳаракатсизлиги ҳақида гапирган. Суд тарқатилган маълумотлар ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар, прокуратура ва таълим соҳаси идоралари фаолиятига дахл қилган, деган хулосага келган.
Мамешованинг ўзи суд ҳукмига қўшилмаслигини таъкидлаган.
Унинг сўзларига кўра, судда тақдим этилган маълумотлар прокуратура, Давлат ички аудити департаменти, Иқтисодий терговлар департаментининг расмий ҳужжатлари, шунингдек, қонуний кучга кирган суд қарорлари билан тасдиқланган.
«Менинг мурожаатларим асосида текширувлар ўтказилди, прокурор назорати ҳужжатлари расмийлаштирилди, муассаса маъмуриятига нисбатан интизомий чоралар қўлланилди. Шунга қарамай, суд ушбу далилларни инобатга олмади», — деди у суд мажлисидан сўнг.
Мамешова, шунингдек, ўзини ҳимоя қилиш учун судга жиноят иши материаллари ҳажмига тенг миқдордаги ҳужжатларни тақдим этганини маълум қилди. Унинг айтишича, жиноят иши қўзғатилганидан кейин унинг аввалги мурожаатлари асосида «Жануя» болалар уйининг икки нафар тарбияланувчисининг ҳуқуқлари тикланган.
Айжан Мамешовага оид иш сўнгги вақтларда ҳокимият томонидан жамоат фаоллари ва журналистларга нисбатан бошланган ягона суд жараёни эмас. Айни пайтда фақат Олмаота судларининг ўзида шунга ўхшаш яна ўнлаб ишлар кўриб чиқилмоқда.
