fondsk.ru сайти фотосурати
Жаҳон банкининг Ижрочи директорлар кенгаши «Минтақавий электр энергияси бозори ва Марказий Осиёда энергетика интеграцияси» (REMIT) дастурини тасдиқлади. Уни амалга ошириш учун минтақа мамлакатларига 10 йил ичида тахминан 1 миллиард доллар миқдорида маблағ ажратилади. Бу ҳақда халқаро молия институтининг сайтида жойлаштирилган пресс-релизда сўз юритилади.
Узоқ муддатли дастур Марказий Осиёнинг биринчи электр энергияси бозорини яратиш, минтақавий савдони ривожлантириш, электр узатиш қувватини кенгайтириш ва энергия манбаларини алоҳида мамлакатлар тизимларига кенг кўламли интеграциялаш пойдеворини шакллантиришга қаратилган.
Лойиҳа уч босқичга бўлинган. Биринчи дастур бўйича Қирғизистон, Тожикистон, Ўзбекистон ва минтақа мамлакатлари учун «Энергия» мувофиқлаштириш ва диспетчерлик маркази умумий қиймати 143,2 миллион долларлик грантлар ва имтиёзли молиявий кўмак олади. Ушбу маблағларнинг катта қисми Жаҳон банкининг Халқаро тараққиёт ассоциацияси томонидан, қўшимча 3,2 миллион доллар эса Марказий Осиё сув ва энергетика дастури фонди (Жаҳон банки томонидан Европа Иттифоқи, Швейцария ва Буюк Британия билан ҳамкорликда бошқариладиган фонд) орқали тақдим этилади.
Банкнинг матбуот баёнотига кўра, Марказий Осиёда электр энергиясига талаб ўсиб бормоқда ва 2050 йилга келиб уч бараварга ошиши мумкин. Бироқ, энергия хавфсизлиги ва ундан фойдаланиш имкониятини яхшилаш учун минтақа катта салоҳиятга эга бўлишига қарамай, ресурслар савдоси чекланганлигича қолмоқда ва у умумий электр энергиясига талабнинг атиги 3 фоизини ташкил қилади. Бундан ташқари, қайта тикланадиган энергия манбалари умумий ишлаб чиқаришнинг атиги 4 фоизини ташкил қилади.
REMIT дастури Қирғизистон ва Тожикистондаги гидроэнергетика, Қозоғистон, Туркманистон ва Ўзбекистондаги иссиқлик электр станциялари ҳамда минтақадаги қуёш ва шамол энергияси имкониятларини ўз ичига олган қўшимча ресурслардан фойдаланишга қаратилган. Кейинги ўн йилликда электр энергияси савдоси йилига 15 000 ГВт/соатгача ўсиши кутилмоқда, бу миллионлаб одамларнинг эҳтиёжларини қондириш учун етарли бўлади.
Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, дастурнинг биринчи босқичи тармоққа тахминан 900 МВт янги қувватни бирлаштиради ва тахминан 700 миллион долларлик хусусий инвестицияларни жалб қилади.
REMIT учун умумий тахминий молиялаштириш ҳажми 1,018 миллиард долларни ташкил этади. Ушбу инвестициялар, шунингдек, энергетика инфратузилмаси қурилишида ва ресурслар бозорини бошқариш бўйича юқори малакали мутахассислар учун янги иш ўринларини яратишга ёрдам беради.
Жаҳон банкининг Марказий Осиё бўйича директори Нажи Бенхасин таъкидлашича, 2050 йилга келиб, энергетика интеграцияси ва электр энергияси савдосини ривожлантириш минтақа учун 15 миллиард долларгача иқтисодий фойда келтириши мумкин.
