Туркманистон президенти мамлакат Мустақиллиги муносабати билан 1054 нафар маҳкумни афв этди

Сердар Бердимуҳамедов

Туркманистон президенти Сердар Бердимуҳамедов 1054 нафар маҳкумни афв этиш тўғрисидаги фармонни имзолади. Ҳужжат Мустақилликнинг 35 йиллиги муносабати билан қабул қилинган.

«Ҳужжатга мувофиқ, 1054 нафар фуқарони афв этиш, уларни озодликдан маҳрум қилиш кўринишидаги асосий жазони ўташдан, шунингдек, муайян ҳудудда яшаш мажбуриятини юклаш кўринишидаги қўшимча жазодан озод қилиш белгиланди», — дейилади фармонда.

Turkmen.news манбасининг куч ишлатар тизимларидан биридаги маълумотларига кўра, афв этилганлар орасида сиёсий маҳбуслар ҳам, балужлар вакиллари ҳам йўқ.

Озодликка чиққанларнинг энг кўпи Лебап вилоятининг Сейди шаҳридаги иккита колониядан: умумий режимдаги LB-E/12 муассасасидан 114 нафар ва қаттиқ режимдаги LB-E/11 колониясидан 154 нафар.

Афв этилганлар, одатдагидек, асосан енгил жиноятлар учун маҳкум қилинганлар бўлди: безорилик, муштлашувлар, ўғирлик. Шу билан бирга, айрим фуқаролар 16 йил ва ундан ортиқ муддат қамоқда ўтирганидан сўнг, жумладан, гиёҳванд моддалар билан боғлиқ жиноятлар учун жазо ўтаётган бўлса-да, озод қилинди.

Манба афв этилганлар орасида героин билан — ҳар бири бир неча килограммдан — қўлга олинган туркманлар ҳам борлигига эътибор қаратади. Бу моддалар шахсий истеъмол учун эмас, балки тарқатиш мақсадида бўлганини англатиши мумкин. Шу билан бирга, терьяк (афюн) истеъмоли учун 10 йилдан ортиқ муддатга қамалган балужлар ҳануз қамоқда қолмоқда.

Гиёҳванд моддалар билан боғлиқ жиноятлар учун маҳкум қилинган туркман шоу-бизнесининг айрим вакиллари ҳам озод қилинган. Жумладан, хонанда Перхат Йолнепесов озодликка чиқди. Хонанда Назир Ҳабибов иккинчи марта афв этилди: 2024 йилда у Эрон билан чегарада метамфетамин билан қўлга олинган эди. Шу билан бирга, шунга ўхшаш айбловлар билан маҳкум қилинган бошқа ижодкорлар жазо муддатини ўташда давом этмоқда.

Бирорта ҳам сиёсий маҳбус озод қилинмаган. Улар орасида балужлар озчилиги ҳуқуқларини ҳимоя қилган Мансур Мингелов бор. У қамоқда экан вақтида тизза бўғимларида суяк сили касаллигини орттирган. Шунингдек, фуқаролик фаоли Мурат Душемов ҳамда Туркия ва Россиядан Туркманистонга экстрадиция қилинган бир қатор шахслар ҳам озод этилмаган. Улар орасида фаол Саддам Ғуламов, блогерлар Алишер Сахатов, Абдулла Орусов, Фарҳод Мейманқулиев ва талаба Мяликберди Алламурадов бор.

Туркманистонда афв этиш амалиёти йилига бир неча марта ўтказилади ва одатда Мустақиллик ҳамда Бетарафлик йилликлари, шунингдек, Қадр кечаси муносабати билан амалга оширилади. Жорий афв сўнгги уч йил ичидаги энг кенг қамровлиси бўлди. Бундан аввал бир вақтнинг ўзида мингдан ортиқ маҳбус 2023 йили Мустақиллик куни арафасида озодликка чиққан эди.