t.me/aqorda_resmi фотосурати
Қозоғистон президенти Қосим-Жомарт Тўқаев мамлакатда ташкил этилиши режалаштирилаётган бир палатали парламентни Қурултой деб номлашни таклиф қилди. У ушбу ташаббусни ҳар йили йиғиладиган маслаҳат органи — Миллий Қурултой йиғилишида илгари сурди.
Тўқаевнинг сўзларига кўра, Қурултойнинг тарихий кўлами ва аҳамияти қозоғистонликларга «аниқ ва яқин». «Умуман олганда, биз мамлакатимиз сиёсий тизимидаги жуда муҳим давлат институтининг рамзи сифатида Қурултой номини сақлаб қолишимиз керак, деб ҳисоблайман», — дея президент сўзларидан иқтибос келтиради ORDA.kz.
Янги парламент беш йиллик муддатга сайланиши кутилмоқда. У ҳозирги 148 ўрин ўрнига 145 ўринга эга бўлади (Мажилисда 98 ва Сенатда 50). Парламентни шакллантиришда президент квотаси, шунингдек, Қозоғистон халқи ассамблеяси квотасидан воз кечиш режалаштирилмоқда.
«Янги парламентда эксклюзив тайинланганлар бўлмаслиги лозим, депутатлар барча учун ягона қоидаларга мувофиқ сайланиши керак», — деди президент.
Парламент раисининг учтадан ортиқ ўринбосари бўлмайди ва қўмиталарнинг умумий сони саккизтадан ошмаслиги лозим.
Тўқаев шунингдек, депутатларга президент тақдимоти бўйича барча Олий суд судяларини сайлаш учун янги ваколатлар беришни таклиф қилди. Ҳозирда Олий суд судяси лавозимларига номзодлар Олий суд кенгаши томонидан тавсия этилади, президент томонидан тасдиқланади ва охирида Сенат томонидан сайланади.
Тўқаев мамлакатдаги бир қатор маъмурий тузилмаларни, жумладан, давлат маслаҳатчиси лавозимини бекор қилишни таклиф қилди. «I'm very sorry» («Мен жуда афсусдаман»), деди президент нутқи пайтида унинг ўнг томонида ўтирган давлат маслаҳатчиси Ерлан Каринга юзланиб.
Ниҳоят, бугунги йиғилишда Тўқаев вице-президент лавозимини жорий этишни таклиф қилди. Президент уни парламентнинг розилиги билан (кўпчилик овоз билан) тайинлайди деб тахмин қилинмоқда. Қозоғистон вице-президенти халқаро ва ички тадбирларда мамлакатни тақдим этади.
«Давлат раҳбари унинг ваколатлари доирасини белгилайди. Вице-президент президентнинг кўрсатмаларига биноан халқаро форумларда ва хорижий делегациялар билан музокараларда Қозоғистон Республикаси манфаатларини ҳимоя қилади, парламентда президент манфаатларини тақдим этади, маҳаллий ва хорижий жамоат, сиёсий, илмий ва маданий ташкилотлар билан ҳамкорлик қилади ва президентнинг бошқа кўрсатмаларини бажаради», — деди Тўқаев.
Шуни таъкидлаш лозим, Қозоғистонда вице-президент лавозими аввалги давлат раҳбари Нурсултон Назарбоев даврида бўлган. У 1991 йилдан 1996 йилгача мавжуд бўлган. Уни эгаллаган биринчи ва ягона шахс Эрик Магзумович Асанбаев бўлган. У ушбу лавозимни 1991 йил 16 декабрда — республика мустақиллиги эълон қилинган пайтдан эгаллаган. 1996 йил 22 февралда Назарбоев Асанбаевни лавозимидан озод қилди ва мазкур лавозим бекор қилинди.
