Владимир Воронцов. Ижтимоий тармоқдаги фотосурат
БМТнинг учта махсус маърузачиси Қозоғистондан нима учун собиқ православ руҳонийси Владимир Воронцов (Иаков ота) таъқиб қилинаётгани тушунтириб беришни талаб қилишди. 31 март куни қўшма баёнот эълон қилинди, унда Қозоғистонга жавоб бериш учун 60 кун, яъни 31 майгача муддат берилган.
Мурожаатни Ирен Хан (Фикр ва сўз эркинлиги бўйича махсус маърузачи), Жина Ромеро (Тинч йиғилишлар ва уюшмалар эркинлиги бўйича махсус маърузачи) ва Назила Ганеа (Дин ёки эътиқод эркинлиги бўйича махсус маърузачи) имзоладилар. Уларнинг сўзларига кўра, Воронцовнинг ҳибсга олиниши, унга қарши гиёҳванд моддалар савдоси айбловлари ва «Раббий ўзгариши шарафига православ христианларининг мустақил ҳамжамияти»ни рўйхатдан ўтказишдан бош тортилиши унинг Украинадаги уруш бўйича Россия православ черкови (РРПЧ) позициясини очиқчасига танқид қилиши билан бевосита боғлиқ бўлган.
Мурожаат матнига кўра, 2026 йил 12 февралда — Воронцовнинг Адлия вазирлигининг жамоани рўйхатдан ўтказишни рад этишига қарши апелляция суд мажлиси куни — унинг уйида тинтув ўтказилган, у ерда синтетик моддалар солинган учта пакет топилган.
Руҳоний ҳибсга олинган ва ўшандан бери қамоқда сақланмоқда (у яқинда мажбурий даволаниш учун руҳий касалликлар шифохонасига юборилди – «Фарғона» изоҳи). У Қозоғистон Жиноят кодексининг 302 (гиёҳванд моддалар дўконига эгалик қилиш) ва 296 (сотиш ниятисиз гиёҳванд моддаларни сақлаш) моддалари бўйича айбланмоқда. Воронцов айбини рад этади ва провокация қилганини даъво қилади. Бундан ташқари, апелляцияда унинг сочлари судгача бўлган ҳибсхонада мажбуран қирилиб ташлангани айтилган, гарчи у бу унинг диний эътиқоди рамзи эканини таъкидлаган бўлса ҳам.
Диний жамоа рўйхатдан ўтказиш рад жавобини 2025 йил 23 декабрда олган. Айбловнинг расмий асоси 54 ташаббускордан бири учун «фаол бўлмаган» юридик шахснинг мавжудлиги бўлган. Махсус маърузачиларнинг таъкидлашича, бу асос саволлар туғдиради, чунки қонун 50 та ташаббускорни талаб қилади ва бир кишининг мақоми 53 кишини дисквалификация қилмаслиги керак. Воронцовнинг Адлия вазирлигига қилган шикояти 2026 йил 16 январда рад этилган.
БМТ экспертлари бу руҳонийнинг биринчи марта таъқиб қилинмаётганини таъкидлашади. 2023 йилда унга қарши нафрат қўзғатиш моддаси бўйича қўзғатилган, аммо 16 ойдан кейин далиллар етишмаслиги сабабли у ёпилган. Бироқ, 2026 йил 14 январда Қозоғистондаги Рус православ черкови вакиллари президент Тўқаевга терговни қайта бошлаш талаби билан мурожаат қилишган.
Махсус маърузачилар Қозоғистон ҳукуматидан қуйидагиларни сўрашади:
▪️ Воронцовнинг ҳибсга олиниши ва айбловлари учун фактлар ва ҳуқуқий асосларни тақдим этиш,
▪️ ушбу айбловлар ва унинг жамоат фаолияти ўртасидаги боғлиқлик бўйича бирон бир тергов ўтказилганми ёки йўқлигини тушунтириш,
▪️ диний жамоани рўйхатдан ўтказишдан бош тортилганини асослаб бериш,
▪️ Рус православ черкови позициясига қўшилмайдиганларни ҳам ўз ичига олган диний озчиликлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш чоралари ҳақида ҳисобот бериш.
Махсус маърузачилар Остонани тахмин қилинган қонунбузарликларга чек қўйиш учун вақтинчалик чоралар кўришга чақирдилар ва расмийларнинг мурожаати ва жавоби (ёки жавобнинг йўқлиги) БМТ Махсус процедуралари расмий сайтида эълон қилиниши, шунингдек Инсон ҳуқуқлари кенгаши даврий ҳисоботига киритилиши ҳақида огоҳлантирганлар.
ℹ️ Владимир Воронцов 1986 йил 20 февралда Олма-Отада туғилган. У Рус православ черковининг (РПЧ) Остона ва Олма-Ота епархиясининг собиқ иеромонхидир. У Россиянинг Украинадаги урушига қарши чиққан ва бу унинг 2023 йил июль ойида унвонидан четлатилишига олиб келган. 2023 йил декабрь ойида унга қарши Қозоғистон Жиноят кодексининг 174-моддаси бўйича диний нафратни қўзғатишга оид судгача тергов ишлари қўзғатилган, аммо кейинчалик далиллар етишмаслиги сабабли у тўхтатилган. 2026 йил февраль ойида Воронцов «гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш»га оид маъмурий айбловлар билан 10 кунга ҳибсга олинган. Иаков отанинг таъкидлашича, гиёҳванд моддалар унинг манзилига атайин ташлаб қўйилган.
