Наталья Наговицина турмуш ўртоғи Сергей билан. Сергей Хан-Тенгри чўққисига кўтарилиш вақтида ҳалок бўлган. gazetametro.ru сайти фотосурати
Қирғизистон Фавқулодда вазиятлар вазирлиги 2025 йилда Победа чўққисида ҳалок бўлган россиялик альпинист Наталья Наговицинанинг жасадини нима учун олиб тушиш имкони йўқлигини маълум қилди. Бу ҳақда Kaktus.media хабар берди.
Вазирлик эслатишича, альпинистка ҳалок бўлган жой денгиз сатҳидан қарийб 7102 метр баландликда жойлашган. Бундай баландликка фақат зарур тайёргарлик ва экстремал баланд тоғ шароитида ишлаш тажрибасига эга профессионал альпинистлар кўтарилиши мумкин. Ҳудуддаги ҳақиқий вазиятни объектив баҳолаш ва эҳтимолий изларнинг сақланган-сақланмаганини аниқлаш эса тегишли тадбирларни ўтказиш вақтида фақат мутахассислар томонидан амалга оширилиши мумкин.
Вазирлик таъкидлашича, баланд тоғдаги ишларни бошлаш тўғрисида қарорни об-ҳавонинг қисқа муддатли яхшиланишига асосланиб қабул қилиб бўлмайди. 7100 метр баландликда шамолнинг йўналиши ва тезлиги, кўриш имконияти, ҳарорат, қор-муз қопламининг ҳолати, рельеф, қор кўчкиси ва тош кўчиши хавфи каби омилларни комплекс баҳолаш зарур.
Вазирлик таъкидлашича, баландликда ишларни олиб бориш ҳақидаги қарорни об-ҳавонинг қисқа муддатли яхшиланишига асосланиб қабул қилиб бўлмайди. Қарийб 7100 метр баландликда гуруҳ хавфсизлиги шамолнинг йўналиши ва тезлиги, кўриш имконияти, ҳарорат, қор-муз қопламининг ҳолати, рельеф, шунингдек, қор кўчкиси ва тош кўчиши хавфи каби омилларнинг мажмуига боғлиқ. Баланд тоғларда об-ҳаво қисқа вақт ичида ўзгариши мумкин, шунинг учун ҳатто вақтинчалик илиш ёки шамолнинг тиниши ҳам қутқарувчилар учун хавфсиз «ойна»ни кафолатламайди.
Бундан ташқари, ҳар қандай гуруҳнинг чиқиши мутахассисларнинг ҳаёти ва саломатлиги учун хавфларни мажбурий тарзда баҳолашни талаб қилади. ФВВ операция хавфсизлиги учун етарли кафолатлар бўлмаган ҳудудларга қутқарувчиларни юбормайди. Бундай баландликда қуруқликда иш олиб бориш учун махсус тайёргарликдан ўтган альпинистлар гуруҳи, юқори тоғ шароитига мос жиҳозлар, алоқа воситалари, тиббий таъминот ва логистика кўмаги зарур.
Вазирлик авиация таъминоти масаласига ҳам алоҳида тўхталган. Қирғизистон ФВВда тахмин қилинаётган воқеа жойи — қарийб 7100 метр баландликда қўниш имконини берувчи техник хусусиятларга эга вертолёт йўқ. Вазирлик, шунингдек, мавжуд маълумотларга кўра, дунёда бундай баландликда қўна оладиган вертолётлар ҳам йўқлигини билдирди.
«Баланд тоғ шароитида ҳар қандай ишларни амалга оширишда вазирликнинг асосий устувор вазифаси қутқарувчилар ва операцияда иштирок этаётган бошқа мутахассисларнинг ҳаёти ва саломатлигини сақлаш бўлиб қолади», — дея таъкидлайди ФВВ.
ℹ️ Наталья Наговицина 2025 йил 12 август куни альпинистлар гуруҳи таркибида Победа чўққисига кўтарилишни бошлаган. Чўққидан тушиш вақтида у оёғини синдириб, мустақил ҳаракатланиш имкониятини йўқотган. Унга биринчи ёрдамни ҳамроҳи кўрсатган, кейин эса у ёрдам сўраш учун пастга тушишга мажбур бўлган. Эртанги куни россиялик альпинистка ҳузурига Италия ва Германиядан келган альпинистлар етиб борган. Улар ўзлари билан ухлаш халтаси, горелка, озиқ-овқат ва газ баллони олиб келишган. Пастга тушиш вақтида италиялик Лука Синигилья совуқ уриши оқибатида ҳалок бўлган.
Наговицинани эвакуация қилишга бўлган уринишлар муваффақиятсиз якунланган. 16 август куни Қирғизистон Мудофаа вазирлиги вертолёти қаттиқ қўнишни амалга оширади ва натижада икки киши жароҳат олади. Кейинчалик об-ҳавонинг ёмонлашиши сабабли қутқарув операцияси тўхтатилган. Бир ҳафта ўтгач, ФВВ Наговицина ҳалок бўлган бўлиши мумкинлигини тахмин қилди, 27 август куни эса у расман бедарак йўқолган деб топилди. Сентябрь бошида россиялик альпинисткани қутқариш операцияси расман якунлангани маълум қилинди. 2026 йил август ойи бошида Қирғизистонда Победа чўққисига чиқиш учун рухсат бериш тизими жорий этилди.
Победа чўққисининг баландлиги 7439 метрни ташкил этади. Унга кўтарилиш дунёдаги энг мураккаб йўналишлардан бири ҳисобланади. Кузатувлар бошланганидан буён ушбу ҳудудда камида 80 нафар альпинист ҳалок бўлган.
▶️ Айни пайтда Наговицинанинг ҳалок бўлганига бир йил тўлган куни Қирғизистон ФВВ бедарак йўқолган альпинистларни қидириш бўйича навбатдаги операцияни ўтказди. Уч нафар хорижлик — Беларусь фуқаролари Максим Полянский ва Николай Свиридов, шунингдек, Литва фуқароси Сергей Рубцов — 2 август куни Чон-Олой тизмасидаги қарийб 6613 метр баландликдаги Корумду чўққисига кўтарилган. 4 август куни улар базавий лагерга тушишни бошлаши керак эди, аммо белгиланган вақтда алоқага чиқмаган.
Шундан сўнг Қирғизистон ФВВ ва кўнгиллилар қидирув операциясини бошлаган. Қутқарувчилар альпинистларга тегишли рюкзак, ухлаш халтаси, пойабзал ва арқон билан бир-бирига уланган бошқа шахсий буюмларни топишган. Бу альпинистлар бир-бирига боғланган ҳолда ҳаракатланганини англатади.
16 август куни қидирувчилар дрон тасвирларида бедарак йўқолган хорижликларга тегишли бўлиши мумкин бўлган жасадлар аниқланганини маълум қилди. Кўп ўтмай мураккаб шароит туфайли қидирув ишлари тўхтатилди. Қидирувнинг кейинги босқичи август охири ёки сентябрь ойида ўтказилади.
