Ўзбекистонда 2026 йилда 90 миллиард киловатт-соатгача электр энергияси ишлаб чиқариш режалаштирилмоқда, бу 2020 йилга нисбатан 40% га кўп демакдир. Бу ҳақда президент Шавкат Мирзиёевга йирик энергетика лойиҳаларини амалга ошириш бўйича йиғилишда ҳисобот берилди, деб хабар беради давлат раҳбари матбуот хизмати.
Бугунги кунда мамлакатнинг умумий ишлаб чиқариш қуввати 25 800 мегаваттга етган. Шундан 8000 МВт ёки умумий қувватнинг 31% қуёш, шамол ва гидроэнергетикага тўғри келади. Шу билан бирга, иқтисодий ўсиш шароитида ресурслар истеъмоли 1 миллиард киловатт-соатга ошиши кутилмоқда. Шунинг учун мансабдор шахсларга аҳоли ва бизнесни узлуксиз электр энергияси билан таъминлаш, тармоқларни модернизация қилиш, инвестицияларни кўпайтириш ва йирик объектларнинг ўз вақтида ишга туширилишини таъминлаш вазифаси юклатилди.
Бугунги кун ҳолатига кўра, ёқилғи-энергетика мажмуидаги инвестиция портфели 133 та лойиҳани қамраб олган бўлиб, умумий қиймати 51,4 миллиард долларни ташкил этмоқда. Шундан 43 миллиард долларлик 73 та йирик лойиҳа бўйича тизимли ёндашув қилиб, йил якунига қадар 6 минг 770 мегаватт янги қувватларни ишга тушириш зарурлиги кўрсатиб ўтилди. Бу 2,8 минг мегаватт қуёш, 2,5 минг мегаватт иссиқлик, 470 мегаватт шамол, 68 мегаватт гидроэнергетика қувватлари ҳамда 884 мегаватт энергия сақлаш тизимларидир.
Президент энергетика иншоотларини қуриш учун ерларни тасдиқлашдаги кечикишларни танқид қилиб, тегишли вазирликка лойиҳаларни ишга тушириш учун барча зарур процедуралар кечиктирмасдан амалга оширилишини таъминлаш учун маҳаллий ҳокимият органлари билан самаралироқ мувофиқлаштиришни буюрди.
Лойиҳаларни амалга оширишда маҳаллий ишлаб чиқарувчилар ва маҳсулотлар иштирокини янада кенгайтириш муҳим экани таъкидланди. 2025 йилда инвестиция лойиҳаларида маҳаллий компонент улуши 737 миллион долларни ташкил этган бўлса, 2026 йилда бу кўрсаткични 1 миллиард доллардан ошириш мақсад қилинган.
Электр тармоқларини ривожлантириш долзарб масала бўлиб қолмоқда. Келгуси йилларда умумий узунлиги 602 километр бўлган «Толимаржон – Сўғдиёна», «Сирдарё – Ҳалқа» ва «Қоракўл – Нуробод» линияларини, 2030 йилга қадар «Янги Ангрен – Наманган» тармоғи ҳамда «Наманган» нимстанциясини қуриш режалаштирилган. Тошкент шаҳрида 75 километр юқори кучланишли тармоқлар ва 5 та нимстанция қуриш, 69 километр тармоқ ҳамда 18 та нимстанцияни модернизация қилиш, 638 километр паст кучланишли тармоқлар ва 161 та трансформатор шохобчаларини модернизация қилиш топширилди.
Бундан ташқари, қўшни давлатлар билан энергия тизимларини интеграциялаш орқали Фарғона водийсини электр энергияси билан таъминлашни яхшилаш бўйича кўрсатмалар берилди. «Сурхон-Пули-Хумри» юқори кучланишли тармоғи ва унинг нимстанциялари қурилишини жадаллаштириш вазифаси қўйилди.
Йиғилишда энергия самарадорлиги масалалари муҳокама қилинди. Ўзбекистон 2026 йилга келиб тахминан 4,4 миллиард киловатт-соат электр энергияси ва 2,8 миллиард кубометрдан ортиқ табиий газни тежашни режалаштирмоқда. Шунингдек, йирик корхоналарда ишлаб чиқариш ҳажмини ўзгартирмасдан энергия сарфини камида 10 фоизга камайтириш, тармоқлар ва ижтимоий объектларда энергия самарадорлигини ошириш учун 200 миллион доллар ресурс жалб этиш чоралари белгиланди.
