Ўзбекистон Россияга целлюлоза ва бошқа пахта маҳсулотларни етказиб берётган маҳаллий компаниялар халқаро санкциялар хавфи остида қолишидан хавотирда бўлгани сабаб, бундай маҳсулотлар экспортига вақтинча тақиқ қўйди. Бош вазир ўринбосари Жамшид Ходжаев Тошкент вилояти тадбиркорлари билан учрашувда вазиятни мана шундай изоҳлади, деб хабар беради Spot.uz.
Унинг сўзларига кўра, ҳозирда экспорт шартномалари кўриб чиқилмоқда. Шундан сўнг, ҳукумат рухсатномалар бериш тартибини тасдиқлайди ва ишлаб чиқарувчилар яна ўз маҳсулотларини экспорт қила бошлайдилар. Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигига тегишли қонун лойиҳаларини тайёрлашни тезлаштириш ва лойиҳаларни имкон даражада тезроқ Вазирлар Маҳкамасига тақдим этиш топширилган.
Аслида, Бош вазир ўринбосари Bumfa Group Asia хориж компанияси раҳбари Шакиржон Додожонов саволига жавоб бераётган эди. Шакиржон Додожонов Ўзбекистон Божхона қўмитаси унга 7 январдан бери ҳеч қандай сабабсиз экспорт операцияларини амалга оширишни тақиқлаганини маълум қилди. Натижада, бизнесменнинг таъкидлашича, унинг 100 нафар ходими мажбурий таътилга чиқарилган ва компаниянинг зарари 2 миллиард сўмдан (164 500 доллар) ошган. Шунингдек, бизнесмен ўз фабрикаси маиший ва санитария мақсадлари учун қоғоз маҳсулотлари ишлаб чиқаришини маълум қилди.
Ўз навбатида, расмийлар Додожоновга целлюлоза ва шунга ўхшаш пахта маҳсулотлари халқаро ташкилотларнинг қаттиқ назорати остида эканини эслатиб ўтишди. Бутун тизимнинг санкцияларга дучор бўлишининг олдини олиш учун Ўзбекистон экспорт назоратини кучайтиришга мажбур бўлган. Агар товарларга чекловлар қўйилса, уларни сотишдан тушган маблағ музлатилади ва сотувчилар ва ишлаб чиқарувчилар жуда қийин молиявий аҳволда қолишади.
Йиғилишда иштирок этган Республика Марказий банки вакиллари экспорт шартномалари регулятор томонидан ҳам кўриб чиқилаётганини қўшимча қилишди. Ўзбекистон компаниялари Россияга целлюлоза жўнатади, у ерда эса корхоналар бундай маҳсулотни ҳарбий-саноат мақсадларида ишлатилиши мумкин. Ўз навбатида экспорт қилаётган корхоналар Россияга қарши санкциялар рўйхатига киритилиши мумкин. Айнан шунинг учун ҳам Марказий банк SDN-рўйхатидаги (АҚШ ҳукумати томонидан юритиладиган компаниялар ва шахсларнинг санксиялар рўйхати) харидорлар ёки Ғарб мамлакатлари томонидан жорий этилган чекловларни четлаб ўтувчи воситачилар бор-йўқлигини аниқлаш учун шартномаларни кўриб чиқмоқда. Бироқ, ҳатто бундай ҳолларда ҳам Ўзбекистон кредит муассасаларига бизнесга кредит беришни тақиқлаш талаблари ўрнига огоҳлантиришлар берилади.
Гидроскопик пахта ишлаб чиқарувчи компания вакили унинг корхонаси ҳам экспорт тақиқига дучор бўлганидан шикоят қилди, гарчи корхона нафақат Россияга, балки Европа каби бошқа мамлакатларга ҳам хомашё етказиб бераётган бўлсада.
Бош вазир ўринбосари Ходжаев бизнесменга ҳар қандай пахта маҳсулоти санкцияларга дучор бўлиши мумкинлигини, шунинг учун мамлакат расмийлари бундай битимларни синчковлик билан таҳлил қилишини, бу эса бироз вақт талаб этишини тушунтирди.
«Лекин кўп қолмади, бир марта рухсат олганингиздан кейин бемалол экспорт қилаверасиз», — деди Ходжаев.
