Ўзбекистоннинг ялпи ички маҳсулоти 2025 йили хизматлар ва саноат соҳаси ҳисобига 7,7% га ўсди

Ўзбекистоннинг ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) 2025 йилда қарийб 1,85 квадриллион сўмни (тахминан 152,5 миллиард доллар) ташкил этган, бу ўтган йилга нисбатан 7,7% га кўп. Бу ҳақда Миллий статистика қўмитаси дастлабки маълумотларни тақдим этади.

Таҳлилчиларнинг таъкидлашича, хизматлар ва саноат соҳаси ЯИМ ўсишига энг кўп ҳисса қўшган, мос равишда 3,9 ва 1,7 фоиз пунктини ташкил этган. Қурилиш сектори ўсишга 1 фоиз ҳисса қўшган.

Саноат ишлаб чиқариши ўсиши 1,1 квадриллион сўмдан (90,6 миллиард доллар) ошган. Бу кўрсаткич асосан ишлаб чиқариш ва тоғ-кон саноати фаолияти билан боғлиқ бўлган. Бироқ, салбий тенденциялар ҳам мавжуд. Нефть ва табиий газ қазиб олиш бироз бўлса-да, камайган – 2024 йилги даражага нисбатан тахминан 4% га.

Хизматлар бозори 1 квадриллион сўмдан (82,4 миллиард доллар) бироз ошган. Молиявий хизматлар, алоқа ва IT, савдо, транспорт, турар жой ва овқатланиш хизматлари катта ҳисса қўшган.

Статистика қўмитаси ўтган йилнинг январь-декабр ойларида қайд этилган бошқа иқтисодий кўрсаткичлар бўйича маълумотларни ҳам тақдим этган. Масалан, истеъмол нархлари инфляцияси даражаси 7,3% ни ташкил этган (2024 йилда 9,8%). Ҳисобот даврида озиқ-овқат нархлари ўртача 5,4% га ошган, бошқа товарлар эса 5,1% га ошган. Хизматлар нархлари 13,9% га кўпайган, бу эса катта инфляция босимини келтириб чиқарган. Коммунал хизматлар тарифлари ва ёқилғи нархларининг ошиши айниқса муҳим роль ўйнаган.

2025 йили асосий капиталга инвестициялар 591 триллион сўмдан (48,7 миллиард доллар) ошган, бу ўтган йилга нисбатан 110,5% ўсиш суръатини ташкил этади. Молиялаштириш манбалари орасида «тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ва кредитлар» етакчилик қилади, бу умумий маблағнинг деярли 66% ни ташкил этади. Рўйхатдан ўрин олган кейинги омиллар: корпоратив маблағлар (15,3%), уй хўжаликлари маблағлари (6,3%), Ўзбекистон томонидан кафолатланган хорижий кредитлар (5,5%), республика бюджети (4,7%), тижорат банклари кредитлари ва бошқа қарз маблағлари (1,9%) ва Тикланиш ва тараққиёт жамғармаси активлари (0,4%).

Марказий Осиё мамлакатининг бошқа давлатлар билан ташқи савдо айланмаси 81,16 миллиард долларга етган, бу йил давомида қарийб 14 миллиард долларга ёки 20,7% га ўсиш демакдир. Экспорт 33,8 миллиард долларни (+20%), импорт эса 47,3 миллиард долларни (+18,5%) ташкил этган. Ўтган йили Ўзбекистон пул бўлмаган олтин, саноат товарлари, озиқ-овқат маҳсулотлари ва кимёвий моддаларни фаол экспорт қилган. Харидлар рўйхатида машиналар ва транспорт ускуналари биринчи ўринда, ундан кейин саноат товарлари, кимёвий моддалар ва шунга ўхшаш маҳсулотлар ўрин олган.

Статистика кўмитасининг маълумотларига кўра, 2026 йил 1 январ ҳолатига кўра, мамлакатда фаолият юритаётган корхоналар ва ташкилотлар сони деҳқон ва фермер хўжаликларини ҳисобга олмаганда тахминан 475 мингтани ташкил этган. Ишбилармонлик субъектлари сони бўйича Тошкент шаҳри етакчилик қилмоқда. Кейинги ўринларда Тошкент, Самарқанд, Фарғона, Қашқадарё, Бухоро ва Наманган вилоятлари. Иқтисодий фаолият турлари бўйича энг кўп корхоналар савдо билан шуғулланади — 150 мингдан ортиқ. Шунингдек, мамлакатда хорижий капитал иштирокидаги 18 000 дан ортиқ компаниялар мавжуд. Улардан 4200 таси қўшма корхоналар ва 13 900 таси хорижий фирмалардир.

ШУНИНГДЕК ЎҚИНГ