Сиз 70 ёшли актриса ва хонанда Саламат Садиқованинг давлат мукофоти — «Қирғиз Республикаси фахри» унвонини Президент Садир Жапаров қўлидан қабул қилиб олганига оид лавҳаларни кўрдингизми?
Маросим пайтида санъаткор давлат раҳбарига чуқур таъзим қилди. Шундан сўнг мазкур ҳолат ижтимоий тармоқларда кенг муҳокамага сабаб бўлди.
Садиқова ўзининг таъзими ҳақидаги саволга шундай жавоб берди — аслида унинг сўзлари видеонинг ўзидан ҳам кўпроқ нарсани англатарди:
«Мен давлат раҳбарига таъзим қилганимда, ўз бахтимга, фаровонлигим ва тўкин-сочинлигимга, кучим ва сабр-тоқатимга, ортда қолган кунларга, халқ билан бирга бошдан кечирган даврларимизга, орттирган ҳаётий тажрибамизга ва бизга мўл-кўлчиликни татиб кўриш имконини берган Яратганга таъзим қилдим!»
Албатта, бу ҳолатни машҳур санъаткорнинг шахсий, ҳиссий ишораси сифатида қабул қилиш мумкин. Аммо бу саҳнада бундан кўра кенгроқ маъно ҳам бор. Марказий Осиёнинг айрим мамлакатларида давлат ҳокимиятига сиғиниш аста-секин шундай шаклларга эга бўлмоқдаки, уларни энди маддоҳликдан ажратиш қийин.
Бир вақтлар бундай манзаралар асосан Тожикистон ва Туркманистонни англатар эди. Энди эса бу сиёсий услуб Қирғизистонга ҳам етиб келаётгани ҳақидаги тасаввур тобора кўпроқ пайдо бўлмоқда. Ҳолбуки, яқин-яқингача Қирғизистон Марказий Осиёдаги «демократия ороли» сифатида қабул қилинар эди.
Инсон касбий хизматлари учун давлат мукофотига сазовор бўлади — ва одатдаги ҳурмат ишораси ўрнига омма олдида президент олдида эгилиб таъзим қилади. Кейин эса буни ўзининг «бахти», «фаровонлиги» ва «тўкин-сочинлиги»га таъзим қилгани билан изоҳлайди.
Яна бир жиҳатни ҳам пайқамаслик қийин — айнан шу пайтда Жапаровнинг юз ифодаси. Афтидан, бундай ҳурмат ифодаси уни қониқтирарди.
Қирғизистон узоқ вақт давомида кўплаб қўшниларидан айнан нисбатан сиёсий эркинлик ва фуқаролик жамиятининг сезиларлироқ роли билан ажралиб турган. Шу боис ҳокимиятга муносабат маданиятининг ўзгараётганини кўрсатувчи бундай рамзлар янада ташвишли кўринади.
Бу ҳокимиятнинг шахсга боғланиши қай даражада узоққа бориши мумкинлигининг бир симптомидир. Ва сизга ишонч билан айтаманки: Қирғизистонда бу жараён ҳали жуда-жуда узоққа бориши мумкин.
