Олмаотада рухсат берилган митингда. «Фарғона» учун Багдат Асилбеков фотосурати
Қозоғистоннинг янги Конституциясида сўз эркинлиги ва тинч йиғилишлар ўтказишга оид номаларга чекловлар киритиш таклиф қилинмоқда. Бундай ғоя 26 январь куни бўлиб ўтган Конституциявий комиссиянинг иккинчи йиғилишида билдирилди, деб хабар беради КазТАГ.
Мамлакат асосий қонунининг янги таҳрири президент Қосим-Жомарт Тўқаев томонидан илгари сурилган парламент ислоҳоти доирасида тайёрланмоқда. 20 январь куни у Конституциявий комиссия ташкил этилганини эълон қилди, унинг биринчи йиғилиши бир кун олдин, 25 январда, иккинчиси эса бугун бўлиб ўтди.
Йиғилишда сўзга чиққан депутат Снежана Имашева таклиф қилинган тузатишларни ўқиб эшиттирди: «Қўшимча конституциявий чеклов жорий этилмоқда: сўз эркинлиги бошқаларнинг шаъни ва қадр-қимматига, жамиятнинг маънавий ва ахлоқий қадриятлар тизимига ёки жамоат тартибига путур етказмаслиги керак. Зўравонлик, уруш ва низоларни тарғиб қилиш ва қўзғашга қарши тақиқлар рўйхати ҳам кенгайтирилмоқда. Цензурага тақиқ мустақил кафолат сифатида ҳимояланган».
Бундан ташқари, тинч митинглар ташкил этишдан бош тортиш учун асослар рўйхатини кенгайтириш ҳам муҳокама қилинмоқда.
«Фуқароларнинг тинч йиғилишлар ўтказиш ҳуқуқи тўғрисидаги модда ҳам аниқлик киритилмоқда. Ушбу ҳуқуқ қонун томонидан чекланиши мумкин бўлган асослар кенгайтирилмоқда. Мақсадлар рўйхати қуйидагиларни ўз ичига олади: конституциявий тузум асосларини ҳимоя қилиш, миллий хавфсизликни таъминлаш ва жамиятнинг маънавий-ахлоқий қадриятлар тизими», — деди Имашева.
Унинг сўзларига кўра, таклиф қилинган тузатишлар ушбу соҳани аниқроқ тартибга солишга қаратилган.
«Гап тинч йиғилишлар ўтказиш ҳуқуқини чеклаш ҳақида эмас. Ушбу нормалар сўз эркинлиги, жамоат ва давлат манфаатлари, шунингдек, бошқа фуқаролар ҳуқуқлари ўртасидаги мувозанатни таъминлаш учун керак», — деди депутат (Tengrinews.kz келтирган иқтибос).
Тинч йиғилишлар ва митингларда иштирок этиш Қозоғистон фуқароларининг конституциявий ҳуқуқидир, буни президентнинг ўзи бир неча бор таъкидлаган. Ҳозирда бу ҳуқуқ Тўқаев 2020 йил май ойида имзолаган тинч йиғилишлар тўғрисидаги қонун билан тартибга солинади. Ҳужжат маҳаллий ҳокимият органлар зиммасига митинглар учун белгиланган жойларни белгилашни юклаган, шунингдек, уларни ўтказиш учун хабар бериш тартибини жорий этди (илгари маъмурият розилигини олиш керак эди) ва хабар бериш муддатларини қисқартирди.
«Жамоатчилик муҳокамасидан ўтган ушбу қонун, аминманки, мамлакатимизда демократияни ривожлантиришда катта қадамдир» — деди давлат раҳбари уни имзолагандан сўнг, аммо Қозоғистон ҳали ҳам асосан ташқаридан суқилётган провокацион шиорлардан иборат «митинг»ларга мойил эканини қўшимча қилди. Унинг фикрича, бу ҳолат мамлакатни халқаро майдонда ноқулай аҳволга солади ва барқарорликка путур етказади.
