Манучеҳр Холиқназаров. Ижтимоий тармоқдан фотосурат
Тожикистоннинг Тоғли Бадахшон автоном вилояти (ТБАВ) маъмурий маркази Хоруғ шаҳрида хавфсизлик кучлари Помир ҳуқуқшунослари уюшмаси раҳбари, «Комиссия 44» аъзоси (ОАВда «гуруҳ -44» деб ҳам аталади), Тожикистон Қийноқлар ва жазосизликка қарши фуқаролик жамияти коалициясининг аъзоси Манучеҳр Холиқназаровни ҳибсга олди. Бу ҳақда «Озоди» (Россия Федерациясида хорижий агент сифатида тан олинган «Озодлик» радиосининг тожик хизмати) ўз манбасига таяниб хабар беради.
Манбаларнинг қайд этишича, Холиқназаров жиноий ташкилотда иштирок этганликда айбланмоқда.
Холиқназаровнинг ҳамкасблари унинг нима сабабдан ҳибсга олингани ҳақида тўлиқ маълумотга эга эмасликларини айтишган. Помир адвокатлар кенгаши раҳбари адвокат билан таъминланганми ёки йўқми, бу ҳам номаълум.
Манбанинг айтишича, таниқли адвокатга нисбатан Тожикистон Жиноят кодексининг 187-моддаси (Жиноят уюшмаси (жиноий ташкилот) да иштирок этиш) бўйича жиноий иш қўзғатилган. Ушбу моддага кўра Холиқназаров 8 йилдан 12 йилгача бўлган муддатга қамоқ жазоси олиши мумкин.
Холиқназаровнинг ҳибсга олингани ҳақида ҳозирча расмий маълумот йўқ.
30 май куни «Фарғона» нашри Тожикистон хавфсизлик кучларининг махсус амалиёти ва ундан кейин Хоруғдаги норозилик намойишлари чоғида уч киши ҳалок бўлган ноябрь воқеаларини тергов қилиш учун Хоруғда тузилган «44-комиссия»нинг 10 дан ортиқ аъзоси сўроқ қилиниб, ТБАВдаги тергов изоляторига жойлаштирилгани хабар қилинганди.
Ҳибсга олинган «44-комиссия» аъзоларининг бир қисми сўроқдан сўнг уйларига қайтган. Норасмий маълумотларга кўра, ҳозирда Тожикистон хавфсизлик кучлари камида тўрт нафар фуқаро фаолини ҳибсда ушлаб турибди:
Манучеҳр Холиқназаров, Помир ҳуқуқшунослари ассоциацияси раҳбари, Тожикистонда қийноқ ва жазосизликка қарши фуқаролик жамияти коалицияси аъзоси;
Фаромуз Иргашов, ҳуқуқшунос ва Тожикистонда 2020 йилги президентлик сайловларида рўйхатга олинмаган номзод;
Хурсанд Мамадшоев, журналист ва фуқаролик жамияти фаоли Улфатҳоним Мамадшоеванинг укаси, у ҳам ҳибсда;
Музаффар Муборакшоев, ТБАВ фуқаролик фаоли.
«44-комиссия» аъзолари 28 май куни прокуратурага чақирилган ва «мамлакатда тақиқланган Тожикистон Миллий алянсидан (ТМА) пул олгани юзасидан сўроқ қилинганидан кейин» тергов изоляторига жойлаштирилган. Холиқназаров ва «44-комиссия»нинг ҳибсдаги бошқа аъзолари айбловни рад этишди», дейди манба 31 май куни «Озоди»га.
«Россиядаги мигрантлар «44-комиссия» аъзоларига кундалик харажатлари учун пул жўнатишган. Расмийлар ҳибсга олинганларни ТМА раҳбарлари Муҳиддин Кабирий ва Алим Шерзамоновдан пул олганликда айбламоқда. Уларда қачон ва кимдан олингани, бу пул қандай сарфлангани ҳақидаги барча ҳужжатлар бор», — деди «44-комиссия»га яқин манба.
«44-комиссия» таркибига асосан Тоғли Бадахшон ўлкаси фаоллари ва фуқаролик жамияти вакиллари киради. Улардан 6 нафари ўтган йил ноябрь ойида Хоруғдаги воқеаларни тергов қилаётган Бош прокуратура ва Ҳарбий прокуратура терговчиларидан иборат гуруҳ аъзолари ҳисобланади. Гуруҳ аъзолари Тожикистон Бош прокуратураси ходимларини ноябрь воқеаларини тергов қилишда қоғозбозлик учун бир неча бор танқид қилган. Расмийлар танқидни рад этади.
Тоғли Бадахшон аҳолиси ва Тожикистон хавфсизлик кучлари ўртасидаги сўнгги қарама-қаршилик 14 ва 16 май кунлари Хоруғдаги митинглардан сўнг юзага келди. Ички ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, 18 май куни ТБАВнинг Рушон туманида 200 га яқин одам хавфсизлик кучларининг катта колоннаси Тоғли Бадахшон маъмурий марказига ўта олмаслиги учун Душанбе-Хорог автомобиль йўлини тўсиб қўйган, орада аксилтеррор операцияси бошланган. Сўнгги маълумотларга кўра, хавфсизлик кучлари ҳаракатлари натижасида маҳаллий аҳолидан камида 21 нафар одам ҳалок бўлган.
22 май куни Хоруғда помирликларнинг норасмий раҳбари Мамадбокир Мамадбокиров ўлдирилди. Расмийларнинг таъкидлашича, бу воқеа «ички жиноий жанжал» натижасида содир бўлган. Бироқ норасмий маълумотларга кўра, Тожикистон хавфсизлик кучлари Мамадбокировни отиб ўлдирган.
